Bienvenue dans le glossaire latin de Tradiland, une ressource complète de 362 mots latins essentiels pour comprendre la tradition chrétienne et classique.
À propos de ce glossaire
Ce glossaire présente les mots latins fondamentaux avec :
- Traductions en français et anglais
- Exemples d'utilisation authentiques
- Étymologie détaillée
- Contexte grammatical
Le latin, langue de l'Église et de la culture occidentale, reste vivant dans la liturgie, la théologie et les arts libéraux.
Navigation par lettre
A • B • C • D • E • F • G • H • I • J • L • M • N • O • P • Q • R • S • T • U • V
Lettre A
acedia
paresse spirituelle (sloth, spiritual apathy)
nom. f. (1st declension)
Acedia est taedium spirituale.
adoratio
adoration (adoration, worship)
noun, f, 3rd declension
Adorationem Deo debere.
advocatus
avocat (advocate, lawyer)
noun, m, 2nd declension
Advocatus clientem defendit.
aequitas
équité (equity, fairness)
nom. f. (3rd declension)
Aequitas sequitur legem.
aestas
été (summer)
noun, f. (3rd decl.)
Aestate dies longi sunt.
aesthetica
esthétique (aesthetics)
noun, f., 1st declension
Aesthetica est scientia de pulchro.
affectus
affection, sentiment (emotion, affection, state of mind)
noun, m., 4th declension
Affectus animi perturbat rationem.
altare
autel (altar)
noun, n, 3rd declension
Ad altare accessit.
altus
haut, profond (high, deep)
adjective, 1st/2nd declension, altus, alta, altum
Mons altus est.
amicus
ami (friend)
noun, masculine, 2nd declension
Amicus verus in necessitate cognoscitur.
amita
tante paternelle (aunt (father's sister))
noun, f. (1st decl.)
Amita nostra benigna et sapiens est.
amo
j'aime (I love)
verb, 1st conjugation, present indicative active, 1st person singular
Amo, amas, amat.
amo
aimer (to love)
verb, 1st conjugation, amāre, amāvī, amātum
Amo puellam pulchram.
amor
amour (love)
noun, masculine, 3rd declension
Amor vincit omnia.
amor
amour (love)
nom. m. (3rd declension)
Amor vincit omnia.
animus
esprit, âme (mind, spirit, soul)
noun, masculine, 2nd declension
Animus est fortior quam corpus.
animus
âme, esprit (soul, spirit, mind)
noun, 2nd declension masculine, animī
Animus liber est semper.
animus
esprit, âme (mind, spirit, soul)
noun, m., 2nd declension
Animus meminisse horret.
animus
esprit, âme (mind, soul, spirit)
nom. m. (2nd declension)
Animus meminisse horret.
annus
an, année (year)
noun, m. (2nd decl.)
Annus quattuor tempora habet.
ante
avant, devant (before, in front of)
preposition + accusative
Ante meridiem laboramus.
antiquus
ancien (ancient, old)
adjective, 1st/2nd declension, antiquus, antiqua, antiquum
Antiqua Roma fuit magna.
appetitus
appétit, désir (appetite, desire)
noun, m., 4th declension
Appetitus rationis expers.
aqua
eau (water)
noun, feminine, 1st declension
Aqua vitae est necessaria.
arbor
arbre (tree)
noun, f. (3rd decl.)
Arbor alta umbram praebet.
argumentum
argument (argument, proof)
noun, n, 2nd declension
Argumentum validum proposuit.
arma
armes (arms, weapons)
noun, n.pl., 2nd declension
Arma virumque cano.
auctoritas
autorité, influence (authority, influence)
noun, f., 3rd declension
Auctoritas senatus magna erat.
auctoritas
autorité (authority, influence)
noun, f., 3rd declension
Auctoritas senatus maxima fuit.
audacia
audace, hardiesse (boldness, audacity)
noun, f., 1st declension
Audacia pro muro habetur.
audio
j'entends (I hear)
verb, 4th conjugation, present indicative active, 1st person singular
Audio vocem tuam.
audio
entendre (to hear)
verb, 4th conjugation, audīre, audīvī, audītum
Audio vocem magistri.
autem
mais, cependant (however, moreover)
conjunction (postpositive)
Marcus autem domum it.
autumnus
automne (autumn, fall)
noun, m. (2nd decl.)
Autumno folia cadunt.
avaritia
avarice (greed, avarice)
nom. f. (1st declension)
Avaritia radix malorum omnium.
avia
grand-mère (grandmother)
noun, f. (1st decl.)
Avia mea cibum optimum parat.
avunculus
oncle maternel (uncle (mother's brother))
noun, m. (2nd decl.)
Avunculus nos saepe visitat.
avus
grand-père (grandfather)
noun, m. (2nd decl.)
Avus meus multas fabulas narrat.
Lettre B
beatitudo
béatitude (blessedness, supreme happiness)
noun, f., 3rd declension
Beatitudo est summum bonum.
beatitudo
béatitude (blessedness, supreme happiness)
nom. f. (3rd declension)
Beatitudo est vita beata.
bellum
guerre (war)
noun, neuter, 2nd declension
Bellum et pax sunt contraria.
bellum
guerre (war)
noun, 2nd declension neuter, bellī
Bellum Gallicum erat longum.
bellum
guerre (war)
noun, n., 2nd declension
Bellum contra Carthaginem gestum est.
benedictio
bénédiction (blessing, benediction)
noun, f, 3rd declension
Benedictionem sacerdos dedit.
benevolentia
bienveillance (benevolence, goodwill)
nom. f. (1st declension)
Benevolentia conciliat animos.
bonus
bon (good)
adjective, masculine nominative singular, 1st/2nd declension
Bonus discipulus bene discit.
bonus
bon (good)
adjective, 1st/2nd declension, bonus, bona, bonum
Vir bonus est amicus meus.
brevis
court, bref (short, brief)
adjective, 3rd declension, brevis, brevis, breve
Vita brevis, ars longa.
Lettre C
caelum
ciel (sky, heaven)
noun, neuter, 2nd declension
Stellae in caelo nocturno lucent.
caelum
ciel (sky, heaven)
noun, n. (2nd decl.)
Caelum nocte stellis plenum est.
capio
prendre (to take, to capture)
verb, 3rd conjugation -io, capere, cēpī, captum
Miles capit urbem.
caput
tête (head)
noun, 3rd declension neuter, capitis
Caput hominis est rotundum.
caritas
charité (charity, love)
nom. f. (3rd declension)
Caritas omnia suffert.
carmen
poème, chant (poem, song)
noun, n., 3rd declension
Carmen perpetuum dicere.
castra
camp militaire (military camp)
noun, n.pl., 2nd declension
Milites castra munierunt.
celeritas
vitesse, rapidité (speed, swiftness)
noun, f., 3rd declension
Celeritas in bello utilis est.
circa
autour de, environ (around, about)
preposition + accusative
Circa urbem ambulant.
civis
citoyen (citizen)
noun, m./f., 3rd declension
Cives leges observare debent.
civitas
cité, état (city, state, citizenship)
noun, f., 3rd declension
Civitas Romana potens erat.
civitas
état, citoyenneté (state, citizenship)
noun, f., 3rd declension
Civitas Romana multis data est.
clementia
clémence (clemency, mercy)
nom. f. (1st declension)
Clementia regis magna est.
cogitatio
pensée, réflexion (thought, reflection)
noun, f., 3rd declension
Cogitatio est colloquium animi.
colonia
colonie (colony)
noun, f., 1st declension
Colonia nova condita est.
concordia
concorde, harmonie (harmony, agreement)
noun, f., 1st declension
Concordia parvae res crescunt.
concordia
concorde (concord, harmony)
nom. f. (1st declension)
Concordia parvae res crescunt.
conscientia
conscience (conscience, consciousness)
noun, f., 1st declension
Conscientia mille testes.
conscientia
conscience (consciousness, conscience)
noun, f., 1st declension
Conscientia mille testes.
consecratio
consécration (consecration, dedication)
noun, f, 3rd declension
Consecratio templi facta est.
consensus
accord, consensus (agreement, consensus)
noun, m., 4th declension
Consensus omnium necessarius est.
constantia
constance, fermeté (steadfastness, constancy)
noun, f., 1st declension
Constantia est perpetua voluntas.
constantia
constance (constancy, steadfastness)
nom. f. (1st declension)
Constantia et virtute.
consul
consul (consul)
noun, m., 3rd declension
Consules summam potestatem habebant.
contemplatio
contemplation (contemplation)
noun, f., 3rd declension
Contemplatio rerum divinarum.
contra
contre (against, opposite)
preposition + accusative
Contra hostes pugnamus.
cor
cœur (heart)
noun, 3rd declension neuter, cordis
Cor meum amat te.
corpus
corps (body)
noun, neuter, 3rd declension
Mens sana in corpore sano.
corpus
corps (body)
noun, 3rd declension neuter, corporis
Mens sana in corpore sano.
cras
demain (tomorrow)
adverb
Cras ad urbem ibimus.
crimen
crime, accusation (crime, charge)
noun, n., 3rd declension
Crimen proditioni reus est.
crimen
crime, accusation (crime, charge)
noun, n, 3rd declension
Crimen gravissimum commissum est.
culpa
faute (fault, blame)
noun, f, 1st declension
Culpa tua est.
cultus
culte (worship, cultivation)
noun, m, 4th declension
Cultus deorum necessarius est.
cupiditas
désir, cupidité (desire, greed)
noun, f., 3rd declension
Cupiditas est infinita.
Lettre D
declamatio
déclamation (declamation, rhetorical exercise)
noun, f, 3rd declension
Declamationem in foro exercuit.
dialectica
dialectique (dialectic, logic)
noun, f., 1st declension
Dialectica est ars disserendi.
dialectica
dialectique (dialectics, logic)
noun, f, 1st declension
Dialecticam in schola discimus.
dico
je dis (I say, I speak)
verb, 3rd conjugation, present indicative active, 1st person singular
Dico tibi veritatem.
dico
dire (to say, to speak)
verb, 3rd conjugation, dīcere, dīxī, dictum
Magister dicit veritatem.
dictator
dictateur (dictator)
noun, m., 3rd declension
Dictator in periculo creatus est.
dies
jour (day)
noun, masculine/feminine, 5th declension
Dies novus novam spem adfert.
dies
jour (day)
noun, m./f. (5th decl.)
Dies novus multas res affert.
dignitas
dignité, mérite (dignity, worth)
noun, f., 3rd declension
Dignitas hominis defendenda est.
dignitas
dignité (dignity, worth)
noun, f., 3rd declension
Dignitas hominis in ratione consistit.
dignitas
dignité (dignity, worth)
noun, f., 3rd declension
Dignitas senatoris magna erat.
dignitas
dignité (dignity, worth)
nom. f. (3rd declension)
Dignitas hominis inviolabilis est.
diligentia
diligence, soin (diligence, care)
noun, f., 1st declension
Diligentia maximum virtutis fructum affert.
diligentia
diligence, soin (diligence, care)
noun, f., 1st declension
Diligentia maximi preti est.
discordia
discorde, désaccord (discord, disagreement)
noun, f., 1st declension
Discordia magnae res dilabuntur.
discordia
discorde (discord, strife)
nom. f. (1st declension)
Discordia fit carior concordia.
do
donner (to give)
verb, 1st conjugation, dare, dedī, datum
Do panem pauperi.
doctrina
doctrine, enseignement (teaching, learning, doctrine)
noun, f., 1st declension
Doctrina sed vim promovet insitam.
dolor
douleur (pain, grief)
nom. m. (3rd declension)
Dolor animi gravior est quam corporis.
dominus
maître, seigneur (master, lord)
noun, masculine, 2nd declension
Dominus servum liberavit.
dominus
maître, seigneur (master, lord)
noun, m., 2nd declension
Dominus servis imperavit.
dum
pendant que, tandis que (while, as long as)
conjunction
Dum vivimus, speramus.
Lettre E
eloquentia
éloquence (eloquence)
noun, f., 1st declension
Eloquentia Ciceronis clara est.
eloquentia
éloquence (eloquence)
noun, f., 1st declension
Eloquentia est ars bene dicendi.
eloquentia
éloquence (eloquence)
noun, f, 1st declension
Eloquentia Ciceronis clara est.
eloquium
éloquence, parole (eloquence, speech)
noun, n., 2nd declension
Eloquium est instrumentum persuasionis.
ergo
donc, en conséquence (therefore, consequently)
conjunction
Pluit, ergo non exeo.
ethica
éthique (ethics)
noun, f., 1st declension
Ethica est scientia de moribus.
etiam
encore, aussi, même (even, also, still)
adverb
Etiam nunc speramus.
exercitus
armée (army)
noun, m., 4th declension
Exercitus Romanus fortis erat.
exercitus
armée (army)
noun, m., 4th declension
Exercitus Romanus castra posuit.
expiatio
expiation (expiation, atonement)
noun, f, 3rd declension
Expiatio peccatorum necessaria est.
Lettre F
facio
je fais (I do, I make)
verb, 3rd conjugation -io, present indicative active, 1st person singular
Facio id quod debeo.
facio
faire (to do, to make)
verb, 3rd conjugation -io, facere, fēcī, factum
Facio bonum opus.
falsus
faux (false, deceptive)
adjective, 1st/2nd declension, falsus, falsa, falsum
Homo falsus non est fidelis.
familia
famille, maisonnée (family, household)
noun, f., 1st declension
Familia in domo habitabat.
familia
famille (family, household)
noun, f. (1st decl.)
Familia mea magna et felix est.
felicitas
bonheur (happiness, good fortune)
noun, f., 3rd declension
Felicitas est animi tranquillitas.
felicitas
bonheur (happiness, good fortune)
nom. f. (3rd declension)
Felicitas multos habet amicos.
femina
femme (woman)
noun, feminine, 1st declension
Femina sapiens multa scit.
fides
foi (faith, trust)
nom. f. (5th declension)
Fides quaerens intellectum.
fides
foi (faith, trust)
noun, f, 5th declension
Fides spes et caritas manent.
figura
figure (figure of speech, shape)
noun, f, 1st declension
Figurae rhetoricae ornatae sunt.
filia
fille (daughter)
noun, f. (1st decl.)
Filia matrem iuvat.
filius
fils (son)
noun, m. (2nd decl.)
Filius patrem honorat.
flos
fleur (flower)
noun, m. (3rd decl.)
Flores in horto crescunt.
flumen
fleuve (river)
noun, n. (3rd decl.)
Flumen longum ad mare fluit.
foedus
traité, alliance (treaty, alliance)
noun, n., 3rd declension
Foedus cum hostibus fecerunt.
fortis
fort, courageux (strong, brave)
adjective, masculine/feminine nominative singular, 3rd declension
Fortis miles in bello pugnat.
fortis
fort, courageux (strong, brave)
adjective, 3rd declension, fortis, fortis, forte
Miles fortis pugnat.
fortitudo
courage, force (courage, strength)
noun, f., 3rd declension
Fortitudo in adversis probatur.
fortitudo
courage, force (courage, strength)
noun, f., 3rd declension
Fortitudo est animi roboratio.
fortitudo
force, courage (strength, fortitude)
nom. f. (3rd declension)
Fortitudo mea et laus mea Dominus.
frater
frère (brother)
noun, m. (3rd decl.)
Frater meus mecum ludit.
Lettre G
gaudium
joie (joy)
nom. n. (2nd declension)
Gaudium magnum populo nuntio.
gladius
épée (sword)
noun, m., 2nd declension
Gladium e vagina eduxit.
gloria
gloire (glory, fame)
noun, f., 1st declension
Gloria militaris quaesita est.
gloria
gloire (glory, fame)
nom. f. (1st declension)
Gloria in excelsis Deo.
gratia
grâce (grace, favor)
nom. f. (1st declension)
Gratia Dei sum id quod sum.
gratia
grâce (grace, favor)
noun, f, 1st declension
Gratia Dei nobiscum sit.
gula
gourmandise (gluttony)
nom. f. (1st declension)
Gula ventri servit.
Lettre H
habeo
avoir (to have, to hold)
verb, 2nd conjugation, habēre, habuī, habitum
Habeo multos amicos.
herba
herbe (grass, herb)
noun, f. (1st decl.)
Herba in campo viridis est.
hiems
hiver (winter)
noun, f. (3rd decl.)
Hieme frigus magnum est.
honor
honneur (honor, office)
noun, m., 3rd declension
Honor ei tributus est.
honor
honneur (honor, esteem)
nom. m. (3rd declension)
Honor virtutis praemium.
hora
heure (hour)
noun, f. (1st decl.)
Hora prima diei est.
hostis
ennemi (enemy)
noun, m./f., 3rd declension
Hostes urbem oppugnaverunt.
humilitas
humilité (humility)
nom. f. (3rd declension)
Humilitas est virtutum fundamentum.
Lettre I
igitur
donc, par conséquent (therefore, thus)
conjunction (illative)
Cogito, igitur sum.
imperator
général, empereur (commander, emperor)
noun, m., 3rd declension
Imperator copias ad bellum duxit.
imperium
commandement, empire (command, empire)
noun, n., 2nd declension
Imperium Romanum totum mundum rexit.
impetus
élan, attaque (attack, impulse, force)
noun, m., 4th declension
Impetus hostium repulsus est.
ingenium
talent, génie (talent, nature, character)
noun, n., 2nd declension
Ingenium mala saepe movent.
innocens
innocent (innocent, harmless)
adjective, 3rd declension
Vir innocens liberatus est.
intellectus
intelligence, compréhension (understanding, intellect)
noun, m., 4th declension
Intellectus est lux mentis.
inter
entre, parmi (between, among)
preposition + accusative
Inter amicos vivere bonum est.
invidia
envie, jalousie (envy, jealousy)
noun, f., 1st declension
Invidia virtutem sequitur.
invidia
envie, jalousie (envy)
nom. f. (1st declension)
Invidia est dolor ex aliena felicitate.
ira
colère (anger)
nom. f. (1st declension)
Ira furor brevis est.
iudex
juge (judge)
noun, m., 3rd declension
Iudex causam audivit.
iudex
juge (judge)
noun, m, 3rd declension
Iudex causam audivit.
iudicium
jugement (judgment, opinion)
noun, n., 2nd declension
Iudicium est animi sapientia.
iurisdictio
juridiction (jurisdiction, administration of justice)
noun, f, 3rd declension
Iurisdictio praetoris magna erat.
iustitia
justice (justice, righteousness)
noun, f., 1st declension
Iustitia fundamentum regni est.
iustitia
justice (justice)
noun, f., 1st declension
Iustitia est constans voluntas.
Lettre J
justitia
justice (justice)
nom. f. (1st declension)
Justitia omnibus debetur.
Lettre L
legio
légion (legion)
noun, f., 3rd declension
Legio decima maxime fortis erat.
lego
je lis (I read, I gather)
verb, 3rd conjugation, present indicative active, 1st person singular
Lego librum Latinum.
lego
lire, choisir (to read, to choose)
verb, 3rd conjugation, legere, lēgī, lēctum
Lego librum Latinum.
lex
loi (law)
noun, feminine, 3rd declension
Dura lex, sed lex.
lex
loi (law)
noun, 3rd declension feminine, legis
Lex est dura sed lex.
lex
loi (law)
noun, f., 3rd declension
Lex duodecim tabularum scripta est.
lex
loi (law)
noun, f, 3rd declension
Lex dura sed lex.
liber
livre (book)
noun, masculine, 2nd declension
Liber est magister meus.
libertas
liberté (freedom, liberty)
noun, f., 3rd declension
Libertas pretiosior vita est.
libertas
liberté (freedom, liberty)
noun, f., 3rd declension
Libertas est potestas vivendi ut velis.
libertas
liberté (freedom, liberty)
noun, f., 3rd declension
Libertas populo cara est.
libertas
liberté (liberty, freedom)
nom. f. (3rd declension)
Libertas est potestas faciendi id quod jure licet.
liturgia
liturgie (liturgy, public worship)
noun, f, 1st declension
Liturgiam in ecclesia celebravimus.
logica
logique (logic)
noun, f., 1st declension
Logica est scientia recte ratiocinandi.
longus
long (long)
adjective, 1st/2nd declension, longus, longa, longum
Via longa est ad Romam.
luna
lune (moon)
noun, feminine, 1st declension
Luna nocte lucet.
luna
lune (moon)
noun, f. (1st decl.)
Luna nocte fulget et crescit.
lux
lumière (light)
noun, feminine, 3rd declension
Lux in tenebris lucet.
luxuria
luxure (luxury, lust)
nom. f. (1st declension)
Luxuria perniciosa est.
Lettre M
magistratus
magistrat (magistrate)
noun, m., 4th declension
Magistratus iura administrat.
magnus
grand (great, large)
adjective, masculine nominative singular, 1st/2nd declension
Magnus est dominus noster.
magnus
grand (large, great)
adjective, 1st/2nd declension, magnus, magna, magnum
Roma est magna urbs.
maiestas
majesté, grandeur (majesty, greatness)
noun, f., 3rd declension
Maiestas populi Romani magna est.
malus
mauvais (bad, evil)
adjective, masculine nominative singular, 1st/2nd declension
Malus homo multa mala facit.
malus
mauvais (bad, evil)
adjective, 1st/2nd declension, malus, mala, malum
Malus homo non est amicus.
mane
matin (morning)
noun, n. (indecl.); adv.
Mane surgimus et laboramus.
manus
main (hand)
noun, feminine, 4th declension
Manus lavare debemus.
manus
main (hand)
noun, 4th declension feminine, manūs
Habeo duas manus.
mare
mer (sea)
noun, neuter, 3rd declension (i-stem)
Mare magnum et profundum est.
mare
mer (sea)
noun, n. (3rd decl.)
Mare magnum et profundum est.
mater
mère (mother)
noun, f. (3rd decl.)
Mater mea filios amat.
matertera
tante maternelle (aunt (mother's sister))
noun, f. (1st decl.)
Matertera mea dona nobis dat.
meditatio
méditation (meditation, contemplation)
noun, f., 3rd declension
Meditatio vitae beatae fundamentum est.
memoria
mémoire (memory)
noun, f., 1st declension
Memoria est thesaurus omnium rerum.
memoria
mémoire (memory)
nom. f. (1st declension)
Memoria praeteritorum bonorum.
mens
esprit, intelligence (mind, intellect)
noun, 3rd declension feminine, mentis
Mens sana in corpore sano.
mens
esprit, intelligence (mind, intellect)
nom. f. (3rd declension)
Mens sana in corpore sano.
mensis
mois (month)
noun, m. (3rd decl.)
Mensis Ianuarius primus anni est.
meridies
midi (midday, noon)
noun, m. (5th decl.)
Meridie sol altissimus est.
metaphora
métaphore (metaphor)
noun, f, 1st declension
Metaphoram aptam invenit.
metaphysica
métaphysique (metaphysics)
noun, f., 1st declension
Metaphysica est prima philosophia.
miles
soldat (soldier)
noun, m., 3rd declension
Miles fortis in proelio pugnavit.
misericordia
miséricorde (mercy, compassion)
nom. f. (1st declension)
Misericordia est virtus qua miserias alienas compatimur.
misericordia
miséricorde (mercy, compassion)
noun, f, 1st declension
Misericordiam Dei imploramus.
mons
montagne (mountain)
noun, m. (3rd decl.)
Mons altus est et difficilis ascensu.
mors
mort (death)
noun, feminine, 3rd declension
Mors certa, hora incerta.
mors
mort (death)
noun, 3rd declension feminine, mortis
Mors omnibus venit.
multus
nombreux, beaucoup (much, many)
adjective, 1st/2nd declension, multus, multa, multum
Multi homines veniunt.
Lettre N
nam
car, en effet (for, indeed)
conjunction (causal)
Festino, nam tardus sum.
natura
nature (nature)
noun, f. (1st decl.)
Natura omnibus rebus formas dat.
necessitas
nécessité (necessity, need)
noun, f., 3rd declension
Necessitas non habet legem.
nepos
petit-fils, neveu (grandson, nephew)
noun, m. (3rd decl.)
Nepos avum visitat.
neptis
petite-fille, nièce (granddaughter, niece)
noun, f. (3rd decl.)
Neptis aviae flores dat.
nisi
si... ne, à moins que (unless, if not)
conjunction
Perimus nisi auxilium venit.
nomen
nom (name)
noun, 3rd declension neuter, nominis
Nomen mihi est Marcus.
novus
nouveau (new)
adjective, 1st/2nd declension, novus, nova, novum
Novus liber est bonus.
nox
nuit (night)
noun, feminine, 3rd declension
Nox obscura est et quieta.
nox
nuit (night)
noun, f. (3rd decl.)
Nox obscura stellis ornata est.
Lettre O
oculus
œil (eye)
noun, 2nd declension masculine, oculī
Duo oculi vident multa.
odium
haine (hatred)
nom. n. (2nd declension)
Odium in corde manet.
oratio
discours (speech, oration)
noun, f, 3rd declension
Orationem in senatu habuit.
Lettre P
parvus
petit (small)
adjective, masculine nominative singular, 1st/2nd declension
Parvus sum, sed fortis.
parvus
petit (small, little)
adjective, 1st/2nd declension, parvus, parva, parvum
Puer parvus ludit.
passio
passion, souffrance (passion, suffering, emotion)
noun, f., 3rd declension
Passio est motus animi.
pater
père (father)
noun, m. (3rd decl.)
Pater meus sapiens et fortis est.
paterfamilias
père de famille (head of household)
noun, m., compound
Paterfamilias summam potestatem habuit.
patientia
patience, endurance (patience, endurance)
noun, f., 1st declension
Patientia vincit omnia.
patientia
patience (patience, endurance)
nom. f. (1st declension)
Patientia vincit omnia.
patruus
oncle paternel (uncle (father's brother))
noun, m. (2nd decl.)
Patruus meus in Italia habitat.
pax
paix (peace)
noun, feminine, 3rd declension
Pax in terra hominibus bonae voluntatis.
pax
paix (peace)
noun, 3rd declension feminine, pacis
Pax Romana multos annos duravit.
pax
paix (peace)
noun, f., 3rd declension
Pax inter populos facta est.
pax
paix (peace)
nom. f. (3rd declension)
Pax vobiscum.
peccatum
péché (sin, fault)
noun, n, 2nd declension
Peccata nostra confitemur.
perseverantia
persévérance (perseverance)
noun, f., 1st declension
Perseverantia vincit omnia.
persuadeo
persuader (to persuade, convince)
verb, 2nd conjugation
Orator populum persuasit.
perturbatio
perturbation, trouble (disturbance, confusion)
noun, f., 3rd declension
Perturbatio est animi commotio.
pes
pied (foot)
noun, 3rd declension masculine, pedis
Ambulo duobus pedibus.
philosophia
philosophie (philosophy)
noun, f., 1st declension
Philosophia est amor sapientiae.
pietas
piété, devoir (piety, duty, devotion)
noun, f., 3rd declension
Pietas fundamentum est omnium virtutum.
pietas
piété, dévotion (piety, devotion)
nom. f. (3rd declension)
Pietas fundamentum omnium virtutum.
pietas
piété (piety, devotion)
noun, f, 3rd declension
Pietas erga deos magna est.
plebs
plèbe, peuple commun (common people, plebeians)
noun, f., 3rd declension
Plebs contra patricios pugnavit.
pluvia
pluie (rain)
noun, f. (1st decl.)
Pluvia de caelo cadit.
poena
peine, punition (punishment, penalty)
noun, f., 1st declension
Poena morte constituta est.
poena
peine, punition (punishment, penalty)
noun, f, 1st declension
Poena mortis data est.
poesis
poésie (poetry)
noun, f., 3rd declension
Poesis est vinum daemonum.
pono
placer, poser (to place, to put)
verb, 3rd conjugation, pōnere, posuī, positum
Pono libros in mensa.
pontifex
pontife (high priest, pontiff)
noun, m, 3rd declension
Pontifex maximus sacra facit.
populus
peuple (people)
noun, m., 2nd declension
Populus Romanus pacem voluit.
post
après, derrière (after, behind)
preposition + accusative
Post bellum pax venit.
potestas
pouvoir, capacité (power, ability)
noun, f., 3rd declension
Potestas summa apud regem est.
potestas
pouvoir, autorité (power, authority)
noun, f., 3rd declension
Potestas consulibus data est.
prex
prière (prayer, entreaty)
noun, f, 3rd declension
Preces ad deos mittere.
proelium
bataille (battle)
noun, n., 2nd declension
In proelio multos milites amisimus.
propitius
propice (favorable, gracious)
adjective, 2nd declension
Deus nobis propitius sit.
propter
à cause de, près de (because of, on account of)
preposition + accusative
Propter pluviam domi maneo.
provincia
province (province)
noun, f., 1st declension
Provincia Gallia a Caesare victa est.
prudentia
prudence, sagesse pratique (prudence, practical wisdom)
noun, f., 1st declension
Prudentia est mater virtutum.
prudentia
prudence (prudence, wisdom)
noun, f., 1st declension
Prudentia est rerum bonarum et malarum scientia.
prudentia
prudence (prudence, wisdom)
nom. f. (1st declension)
Prudentia est rerum bonarum et malarum scientia.
puella
fille, jeune fille (girl)
noun, feminine, 1st declension
Puella pulchra in horto ambulat.
puer
garçon, enfant (boy, child)
noun, masculine, 2nd declension
Puer in schola discit.
pulcher
beau (beautiful)
adjective, masculine nominative singular, 1st/2nd declension
Pulchra est natura.
pulcher
beau (beautiful, handsome)
adjective, 1st/2nd declension, pulcher, pulchra, pulchrum
Puella pulchra cantat.
puto
penser (to think, to consider)
verb, 1st conjugation, putāre, putāvī, putātum
Puto ergo sum.
Lettre Q
quamquam
bien que, quoique (although, though)
conjunction (concessive)
Quamquam fessus est, laborat.
quia
parce que (because)
conjunction
Laetus sum quia vincimus.
quoque
aussi, également (also, too)
adverb (postpositive)
Tu quoque, mi fili.
Lettre R
ratio
raison, calcul (reason, calculation, method)
noun, f., 3rd declension
Ratio est dux vitae.
ratio
raison (reason, calculation)
nom. f. (3rd declension)
Ratio est lux mentis.
redemptio
rédemption (redemption, ransom)
noun, f, 3rd declension
Redemptio animae maximi pretii est.
refuto
réfuter (to refute, disprove)
verb, 1st conjugation
Adversarium facile refutavit.
regnum
royaume, règne (kingdom, reign)
noun, n., 2nd declension
Regnum antiquum destructum est.
religio
religion (religion, reverence)
noun, f, 3rd declension
Religio Romana antiqua est.
respublica
république, état (republic, state)
noun, f., compound
Respublica Romana saeculis floruit.
reus
accusé (defendant, accused)
noun, m, 2nd declension
Reus innocens erat.
rex
roi (king)
noun, masculine, 3rd declension
Rex populum regit.
rhetor
rhéteur (rhetorician, orator)
noun, m, 3rd declension
Rhetor artem docet.
rhetorica
rhétorique (rhetoric)
noun, f., 1st declension
Rhetorica est ars bene dicendi.
Lettre S
sacerdos
prêtre (priest)
noun, m/f, 3rd declension
Sacerdos templum custodit.
sacramentum
sacrement (sacrament, oath)
noun, n, 2nd declension
Sacramentum baptismi accipere.
sacrificium
sacrifice (sacrifice, offering)
noun, n, 2nd declension
Sacrificium Deo offerimus.
saeculum
siècle (century, age)
noun, n. (2nd decl.)
Saeculum aureum laudatur.
sanctitas
sainteté (holiness, sanctity)
noun, f, 3rd declension
Sanctitatem vitae colit.
sapientia
sagesse (wisdom)
noun, f., 1st declension
Sapientia melior est quam aurum.
sapientia
sagesse (wisdom)
noun, f., 1st declension
Sapientia est potentia.
sapientia
sagesse (wisdom)
nom. f. (1st declension)
Sapientia est potentia.
scelus
crime (crime, wickedness)
noun, n, 3rd declension
Scelus nefandum patrare.
scientia
connaissance, science (knowledge, science)
noun, f., 1st declension
Scientia potentia est.
scribo
j'écris (I write)
verb, 3rd conjugation, present indicative active, 1st person singular
Scribo epistulam amico meo.
scribo
écrire (to write)
verb, 3rd conjugation, scrībere, scrīpsī, scrīptum
Scribo epistulam amico meo.
scutum
bouclier (shield)
noun, n., 2nd declension
Miles scuto se defendit.
senatus
sénat (senate)
noun, m., 4th declension
Senatus Populusque Romanus.
senatus
sénat (senate)
noun, m., 4th declension
Senatus populusque Romanus.
sententia
opinion, sentence (opinion, judgment, sentence)
noun, f., 1st declension
Sententia iudicis iusta erat.
sententia
sentence, opinion (opinion, judgment, sentence)
noun, f, 1st declension
Iudex sententiam tulit.
servitus
esclavage (slavery, servitude)
noun, f., 3rd declension
In servitutem redacti sunt.
servus
esclave (slave)
noun, m., 2nd declension
Servus dominum timebat.
silva
forêt (forest)
noun, f. (1st decl.)
In silva magna multa animalia habitant.
societas
société, alliance (society, alliance)
noun, f., 3rd declension
Societas inter urbes facta est.
sol
soleil (sun)
noun, masculine, 3rd declension
Sol in caelo fulget.
sol
soleil (sun)
noun, m. (3rd decl.)
Sol lucem et calorem dat.
soror
sœur (sister)
noun, f. (3rd decl.)
Soror mea benigna est.
spero
espérer (to hope)
verb, 1st conjugation, spērāre, spērāvī, spērātum
Spero meliora tempora.
spes
espoir (hope)
nom. f. (5th declension)
Dum spiro, spero.
stella
étoile (star)
noun, f. (1st decl.)
Stellae noctu in caelo lucent.
studium
étude, zèle (study, zeal, devotion)
noun, n., 2nd declension
Studium sine calamo somnium est.
sum
je suis (I am)
verb, irregular, present indicative active, 1st person singular
Sum discipulus Latinae linguae.
superbia
orgueil (pride, arrogance)
nom. f. (1st declension)
Superbia ante ruinam.
Lettre T
temperantia
tempérance (moderation, self-control)
noun, f., 1st declension
Temperantia est moderatio cupiditatum.
temperantia
tempérance (temperance, moderation)
nom. f. (1st declension)
Temperantia est moderatio cupiditatum.
tempus
temps (time)
noun, neuter, 3rd declension
Tempus fugit.
tempus
temps (time)
noun, 3rd declension neuter, temporis
Tempus fugit velut umbra.
tempus
temps (time)
noun, n. (3rd decl.)
Tempus fugit et non redit.
teneo
tenir (to hold, to keep)
verb, 2nd conjugation, tenēre, tenuī, tentum
Teneo librum in manu.
terra
terre (earth, land)
noun, feminine, 1st declension
Terra est planeta nostra.
testimonium
témoignage (testimony, evidence)
noun, n, 2nd declension
Testimonium falsum dare nefas est.
testis
témoin (witness)
noun, m./f., 3rd declension
Testes in iudicio steterunt.
testis
témoin (witness)
noun, m/f, 3rd declension
Testis veritatem dixit.
timor
peur (fear)
nom. m. (3rd declension)
Timor mortis conturbat me.
tranquillitas
tranquillité (tranquility, calm)
noun, f., 3rd declension
Tranquillitas animi summum bonum est.
tranquillitas
tranquillité (tranquility, calm)
nom. f. (3rd declension)
Tranquillitas animi summa felicitas est.
tribunus
tribun (tribune)
noun, m., 2nd declension
Tribunus plebis veto interposuit.
tyrannus
tyran (tyrant)
noun, m., 2nd declension
Tyrannus a civibus expulsus est.
Lettre U
urbs
ville (city)
noun, feminine, 3rd declension
Roma est urbs aeterna.
utilitas
utilité, avantage (usefulness, advantage)
noun, f., 3rd declension
Utilitas rei maxima est.
Lettre V
vallis
vallée (valley)
noun, f. (3rd decl.)
Inter montes vallis profunda iacet.
veneratio
vénération (veneration, reverence)
noun, f, 3rd declension
Venerationem sanctis praestamus.
venio
venir (to come)
verb, 4th conjugation, venīre, vēnī, ventum
Venio ad urbem Romam.
ventus
vent (wind)
noun, m. (2nd decl.)
Ventus fortis arbores movet.
ver
printemps (spring)
noun, n. (3rd decl.)
Ver tempus florum est.
verbum
mot, parole (word)
noun, neuter, 2nd declension
Verba volant, scripta manent.
veritas
vérité (truth)
noun, f., 3rd declension
Veritas vos liberabit.
veritas
vérité (truth)
nom. f. (3rd declension)
Veritas vos liberabit.
verus
vrai, véritable (true, real)
adjective, masculine nominative singular, 1st/2nd declension
Verus amicus semper fidelis est.
verus
vrai (true, real)
adjective, 1st/2nd declension, verus, vera, verum
Dico verba vera.
vesper
soir (evening)
noun, m. (2nd/3rd decl.)
Vespere domum redimus.
via
voie, route (road, way)
noun, feminine, 1st declension
Via ad urbem ducit.
victoria
victoire (victory)
noun, f., 1st declension
Victoria populo Romano data est.
video
je vois (I see)
verb, 2nd conjugation, present indicative active, 1st person singular
Video multas stellas in caelo.
video
voir (to see)
verb, 2nd conjugation, vidēre, vīdī, vīsum
Video stellas in caelo.
vir
homme (man)
noun, masculine, 2nd declension
Vir fortis non timet.
virtus
vertu, courage (virtue, courage, excellence)
noun, f., 3rd declension
Virtus est medium vitiorum.
virtus
vertu, courage (virtue, courage)
noun, f., 3rd declension
Virtus militum laudata est.
virtus
vertu, courage (virtue, courage)
nom. f. (3rd declension)
Virtus post nummos.
vita
vie (life)
noun, feminine, 1st declension
Vita brevis, ars longa.
vita
vie (life)
noun, 1st declension feminine, vitae
Vita brevis est, ars longa.
voluntas
volonté, désir (will, wish, desire)
noun, f., 3rd declension
Voluntas dei fiat.
voluptas
plaisir (pleasure, delight)
noun, f., 3rd declension
Voluptas non est summum bonum.
votum
voeu (vow, prayer)
noun, n, 2nd declension
Votum solemniter fecit.
vox
voix (voice)
noun, 3rd declension feminine, vocis
Vox magistri est clara.
Ressources complémentaires
- Le Latin Chrétien - Introduction au latin liturgique
- Arts Libéraux - La tradition classique
- Tradition - La transmission de la foi
Utilisation
Ce glossaire est conçu pour aider à :
- Comprendre les textes liturgiques en latin
- Étudier la tradition classique et patristique
- Approfondir l'étymologie des langues romanes
- Explorer les racines de la culture occidentale
Chaque mot est cliquable et mène à une page détaillée avec étymologie, exemples et contexte d'utilisation.
Tradiland - Transmission de la Tradition Chrétienne